Trang chủ » Giới thiệu » SCRATCH LÀ GÌ?

SCRATCH LÀ GÌ?

Thứ hai, 16.05.2016
  Scratch là tên gọi của một loại ngôn ngữ lập trình dành cho các em học sinh trong độ tuổi từ 8 - 16 tuổi. Thay vì sử dụng các dòng lệnh phức tạp, các em sẽ lập trình bằng cách kéo và ghép các khối lệnh màu sắc lại với nhau thành những đoạn mã lệnh để điều khiển các nhân vật theo ý muốn của mình.

1. Giới thiệu ngôn ngữ lập trình Scratch

Scratch là tên gọi của một loại ngôn ngữ lập trình dành cho các em học sinh trong độ tuổi từ 8 - 16 tuổi. Thay vì sử dụng các dòng lệnh phức tạp, các em sẽ lập trình bằng cách kéo và ghép các khối lệnh màu sắc lại với nhau thành những đoạn mã lệnh để điều khiển các nhân vật theo ý muốn của mình.

Ngôn ngữ lập trình này được phát triển bởi phòng nghiên cứu MIT Media Lab tại Viện Công nghệ Massachusetts Hoa Kỳ. Nhằm mục đích giúp trẻ em dễ dàng tạo ra những câu chuyện hoạt hình, trò chơi điện tử và nghệ thuật tương tác của riêng chúng.

 Viện công nghệ MIT

Scratch đã hỗ trợ hơn 70 ngôn ngữ trên thế giới, đặc biệt có hỗ trợ cả ngôn ngữ Tiếng Việt để phục vụ cho các em học sinh tại Việt Nam. Và điều đặc biệt chính là ngôn ngữ này được sử dụng hoàn toàn miễn phí.

2. Ưu điểm ngôn ngữ lập trình Scratch

  • Trực quan, dễ hiểu

Ngôn ngữ lập trình Scratch được phát triển theo hướng tương tác trực quan, đồ họa sống động, sản phẩm liền tay qua đó các em có thể tạo ra các chương trình trên máy tính tương tự như các ngôn ngữ lập trình khác.

  • Dễ sử dụng, bắt mắt

Khi sử dụng Scratch, thay vì phải viết những dòng lệnh phức tạp dễ gặp lỗi thì ở đây bạn chỉ cần kéo và thả các khối lệnh đầy màu sắc có sẵn để lắp ghép thành một "kịch bản" điều khiển các đối tượng của chương trình.

  • Tạo sản phẩm liền tay

Cũng chính vì vậy mà các em học sinh vừa có thể tiếp xúc với các khái niệm cơ bản của lập trình tạo nền tảng cho việc học các ngôn ngữ lập trình khác, vừa có thể thực hành ngay tại chỗ với những ý tưởng của bản thân giúp phát triển khả năng sáng tạo và tư duy giải quyết vấn đề.

  • Lập trình điều khiển Robot

Hơn nữa, với phiên bản mở rộng của Scratch nâng cấp, người dùng có thể lập trình cho các thiết bị ngoại vi hay robot thực hiện theo ý của mình.

 

3. Các phiên bản và giao diện Scratch

Phiên bản 1.4

Phiên bản đầu tiên của Scratch chính thức ra mắt vào năm 2003. Phiên bản Scratch 1.4 là bản phát hành cuối cùng trong chuỗi 1.x của Scratch với các lệnh cơ bản như cảm biến, toán tử, danh sách và lệnh điều khiển động cơ trên LEGO WEDO.

Giao diện Scratch 1.4

 

Phiên bản 2.0

Scratch 2.0 còn được gọi là Scratch 2, là phiên bản chính thứ 2 của Scratch sau phiên bản 1.4 và ra mắt chính thức năm 2013. Nó được thiết kế lại giao diện và có trình soạn thảo trực tuyến trên trình duyệt cũng giống với giao diện của trình soạn thảo Offline.

Scratch 2 đã được viết lại hoàn toàn trong Adobe Flash nhưng vẫn chạy các dự án từ các phiên bản Scratch cũ hơn. Các dự án trong phiên bản Scratch 2.0 được lưu dưới định dạng .sb2thay vì định dạng.sbcủa các phiên bản trước đó. Tuy nhiên, các dự án cũ vẫn có thể chạy được trong phiên bản 2.0 này.

Giao diện Scratch 2.0

Lưu ý: Scratch 2.0 cần hoạt động trên môi trường Adobe Air. Do đó trước khi cài đặt Scratch, các bạn sẽ cần cài đặt Adobe Air trước để có môi trường cho Scratch hoạt động.

Tải và cài đặt phiên bản Scratch 2.0 và Adobe Air.

 

Phiên bản 3.0

Scratch 3.0 là phiên bản đang được phát triển, bản Alpha đã được phát hành trên trang web https://preview.scratch.mit.edu vào tháng giêng năm 2018. Phiên bản beta được phát hành tại https://beta.scratch.mit.edu/vào ngày 1/8/2018. Phiên bản chính thức của Scratch 3 dự kiến sẽ được công bố vào 2/1/2019 và bản Offline cũng sẽ được phát hành.

Giao diện Scratch 3.0

Scratch 3.0 được viết bằng HTML5 điều này sẽ cho phép các dự án có thể xem được trên máy tính bảng, điện thoại thông minh và hầu hết các thiết bị internet. Scratch 3.0 chủ yếu sẽ sử dụng các thư viện WebGL, Web Workers và Web Audio Javascript. Javascript là một ngôn ngữ được hỗ trợ rộng rãi trên tất cả các trình duyệt web và WebGL được chọn cho tốc độ và khả năng thực hiện các hoạt động như "chạm vào màu". Không giống như Adobe Flash, Javascript hoạt động mà không yêu cầu bất kỳ plugin nào. Tuy nhiên, đối với trình duyệt Internet Explorer thìsẽ không được hỗ trợ.

4. Cộng đồng Scratch

Scratch hiện đang được sử dụng tại rất nhiều nơi như trường học, bảo tàng, thư viện, tại các trung tâm và tại nhà. Mặc dù nhóm tuổi sử dụng chính của Scratch là từ 8 – 18 tuổi, tuy nhiên giáo viên và các bậc phụ huynh cũng có thể sử dụng. Sự tiếp cận rộng rãi này đã tạo thành một cộng đồng Scratch.

Cộng đồng Scratch trực tuyến chia sẻ các dự án

Trên trang web Scratch, các thành viên có khả năng chia sẻ dự án của họ và nhận phản hồi từ những thành viên khác. Các dự án có thể được tải trực tiếp từ máy tính lên trang web Scratch và bất kỳ thành viên nào của cộng đồng cũng có thể tải xuống mã nguồn đầy đủ để nghiên cứu hoặc chỉnh sửa để tạo thành dự án mới.

Cộng đồng giáo viên Scratch

Ngoài ra còn có một cộng đồng trực tuyến cho các giáo viên được gọi là ScratchEd. ScratchEd đã được phát triển và hỗ trợ bởi Harvard Graduate School of Education. Trong cộng đồng này, các giáo viên cũng chia sẻ những câu chuyện, trao đổi tài nguyên, đặt câu hỏi và tìm sự giúp trợ giúp từ cộng đồng.

Ngoài ra, các trang cộng đồng lập trình Scratch tại Việt Nam cũng đang phát triển khá mạnh mẽ.

Một số trang cộng đồng Scratch:

https://scratch.mit.edu/explore/projects/all

http://daylaptrinh.net/du-thi.html

https://www.facebook.com/daylaptrinh.net/

https://www.facebook.com/groups/1844766542268714/

https://www.facebook.com/groups/565283730319058/

 

5. Tài liệu Scratch

Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều nguồn tài liệu tham khảo đối với bộ môn lập trình Scratch. Các bạn có thể tham khảo một số tài liệu sau:

Tài liệu tiếng Anh:

Learn to Program with Scratch: A Visual Introduction to Programming with Games, Art, Science, and Math (xem thêm)

Usborne Coding For Beginners Using Scratch (xem thêm)

Coding with Scratch Workbook (xem thêm)

 

Tài liệu Tiếng Việt:

Sách “Lập trình với Scratch” Chủ biên Nguyễn Hữu Hưng xuất bản tại NXBGD Việt Nam (xem thêm)

Sách “Tự học lập trình Scratch” của thầy Bùi Việt Hà (xem thêm)

Sách “Tớ học lập trình – Làm quen với lập trình Scratch” (xem thêm)

 

6. Học Scratch có lợi ích gì đối với sự phát triển tính cách và trí tuệ của người học ?

Các chuyên gia giảng dạy lập trình Scratch đã chỉ ra một số lợi ích mà scratch mang lại cho người học như sau:

Giải pháp kết hợp học và chơi:

Thay vì để trẻ em ngồi ở nhà chơi games, hãy cho các em học lập trình để tạo ra các sản phẩm cho riêng mình.

Cải thiện hội chứng tăng động, giảm chú ý:

Học lập trình giúp các em tăng khả năng tập trung, từ đó góp phần giảm thiểu hội chứng tăng động, giảm chú ý. Giúp các em tập trung học tập đạt kết quả cao.

Tư duy logic, sáng tạo

Việc suy nghĩ theo giải thuật của khoa học máy tính giúp những đứa trẻ biết tư duy, giải quyết cấn đề mang tính logic và sáng tạo

Phát triển kỹ năng làm việc nhóm

Học lập trình thúc đẩy các em chia sẻ, phối hợp với nhau để hoàn thành công việc. Quá trình làm đòi hỏi các em giao tiếp với nhau và trao đổi ý tưởng, từ đó kỹ năng làm việc nhóm cũng được phát triển

Công cụ mới hỗ trợ quá trình học tập:

Lập trình là một công cụ đa năng, hỗ trợ hầu hết các lĩnh vực trong cuộc sống. Ta hoàn toàn có thể mô phỏng, giải các bài toán trong các môn học phổ thông như vật lý, sinh học, hóa học…

Mitchel Resnick - tác giả ngôn ngữ lập trình Scratch

Theo chính tác giả Scratch, giáo sư Mitchel Resnick đã chia sẻ:

“Khi học lập trình Scratch, trẻ em học được những nguyên lý cơ bản của việc thiết kế, học được cách thử nghiệm ý tưởng mới, học được cách phân chia ý tưởng phức tạp thành những phần việc đơn giản, học được cách hợp tác với người khác để thực hiện dự án, học được cách tìm và sửa lỗi khi kết quả không được như ý, tập được tính kiên trì khi đối mặt với khó khăn. Ngày nay, đó không chỉ là những kỹ năng cần thiết cho việc lập trình, mà còn cần thiết cho nhiều hoạt động khác.”